Ζάεφ: Μέχρι 15 Ιανουαρίου η συνταγματική αναθεώρηση

Τα επόμενα βήματα μετά τη συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και τις δυσκολίες, σκιαγραφεί σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ.

Στην πρώτη του εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στην ελληνική τηλεόραση μετά τη συμφωνία για το ονοματολογικό, ο Ζόραν Ζάεφ ανοίγει τα χαρτιά του για το δημοψήφισμα, την αναθεώρηση του Συντάγματος της χώρας του και την κύρωση της συμφωνίας από το Κοινοβούλιο των Σκοπίων, προσδιορίζοντας το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους.

Όπως τονίζει το δημοψήφισμα στα Σκόπια θα πραγματοποιηθεί στις 23, ή τις 30 Σεπτεμβρίου ή εναλλακτικά στις 7 Οκτωβρίου του 2018 ενώ επεσήμανε ότι η καταληκτική ημερομηνία για την ολοκλήρωση της συνταγματικής αναθεώρησης στην ΠΓΔΜ είναι η 15η Ιανουαρίου του 2019.

Ο Ζόραν Ζάεφ αποκαλύπτει ότι το ερώτημα που θα τεθεί στο δημοψήφισμα θα είναι «Είστε υπέρ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ υποστηρίζοντας την ονομασία Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας;».

«Γιατί αυτό είναι το θέμα. Πιστεύω, ότι οι πολίτες θα είναι απόλυτα θετικοί. Είμαι πεπεισμένος ότι ο λαός θα είναι υπέρ της συμφωνίας με την Ελλάδα επειδή το ερώτημα πιθανότατα θα είναι αν είστε υπέρ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και υπέρ της συμφωνίας με την Ελλάδα. Προς αυτήν την κατεύθυνση θα είναι το ερώτημα επειδή τα δύο αυτά θέματα είναι αλληλένδετα. Και από την άποψη αυτή όταν οι πολίτες θα δώσουν την ψήφο τους, οι πολιτικοί, η κυβέρνηση, το κοινοβούλιο, ο πρόεδρος της χώρας, είμαστε υποχρεωμένοι να την σεβαστούμε» είπε και πρόσθεσε: «Το ερώτημα του δημοψηφίσματος θα μας αναγκάσει όλους εμάς τους πολιτικούς να ακούσουμε τους πολίτες, δηλαδή και την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση και τον πρόεδρο, επειδή όλοι εμείς υπηρετούμε τους πολίτες».

Σε ερώτηση αν ανησυχεί μήπως συμβεί κάτι και η συμφωνία δεν εφαρμοστεί, ο κ. Ζάεφ απαντά: «Ασφαλώς και ανησυχώ. Εμείς είμαστε απλοί άνθρωποι. Και ομόλογός μου ο Αλέξης Τσίπρας είναι απλός άνθρωπος. Αυτό που μας ανησυχεί είναι αν θα ολοκληρώσουμε τις διαδικασίες μέχρι το τέλος, γιατί δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πιστεύουμε και οι δύο σε αυτή την υπόθεση όπως πιστεύουν και οι δύο υπουργοί μας ο Νίκος και ο Νίκολα από την πλευρά μας».

Αναφερόμενος στο δημοψήφισμα τονίζει: «Είμαι πεπεισμένος ότι το δημοψήφισμα θα είναι επιτυχές. Ξέρω ότι οι πολίτες μας θέλουν φιλία με την Ελλάδα, θέλουν να ενταχθούν στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ. Ξέρω ότι όσο και να είναι επίπονο και δύσκολο το ζήτημα είμαι σίγουρος ότι θα αδράξουν το μέλλον και το ίδιο θα συμβεί και στην Ελλάδα. Ξέρω ότι είναι επώδυνο ζήτημα για την Ελλάδα. Δεν είναι τόσο εύκολο. Εγώ καταλαβαίνω όλους τους ανθρώπους που έχουν κριτική τοποθέτηση επί του θέματος. Πιθανότατα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να καταλάβουν όλοι ότι αυτό φέρνει μόνο οφέλη και για τις δύο χώρες. Εκείνο που για εμένα είναι εξίσου σημαντικό είναι ότι οι πολιτικοί ηγέτες του Ελληνικού λαού, της αντιπολίτευσης. Ξέρω ότι θεωρούσαν σημαντικό η λύση να είναι erga omnes και αυτό ήταν πιθανότητα ένα από τα πιο δύσκολα σημεία στην διάρκεια της διαπραγμάτευσης».

Ο πρωθυπουργός της ΠΓΜΔ προσθέτει: «Απόδειξη ότι η συμφωνία είναι δίκαιη είναι το γεγονός ότι η αντιπολίτευση στις δύο χώρες έχουν επικριτική θέση ως προς την συμφωνία. Αυτό σημαίνει ότι και οι δύο πλευρές εξίσου έκαναν υποχωρήσεις και εξίσου αποκόμισαν οφέλη. Αλλά στο τέλος και οι δύο χώρες είναι αυτές που κερδίζουν. Οι δύο λαοί κερδίζουν και για μένα είναι πολύ σημαντικό ότι η δημόσια συζήτηση στο εσωτερικό της Δημοκρατίας της Μακεδονίας εξελίσσεται έτσι που η αντιπολίτευση, είναι από τη μία πλευρά υπέρ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και από την άλλη είναι κατά της συμφωνίας, με ένα τρόπο που δεν στέκει».

«Η πιο δύσκολη στιγμή για μένα ήταν εκεί που έπρεπε να δεχτώ την αιτιολόγηση για πιο λόγο το όνομα θα πρέπει να είναι για όλες τις χρήσεις και στο εσωτερικό με συνταγματικές αλλαγές. Η απάντηση από την ελληνική πλευρά από τον πρωθυπουργό Τσίπρα και τον υπουργό Εξωτερικών Κοτζιά ήταν ότι αν δεν κλείσει με αυτό τον τρόπο ολοκληρωτικά το θέμα, στο μέλλον θα προκύψουν και νέα προβλήματα. Και αυτό είναι γεγονός. Όσο αυτό και να ήταν δύσκολο αυτό ήταν το σημείο καμπής. Πρέπει να ξέρει ο κ. Καμμένος και ο κ. Μητσοτάκης ότι αποκτήσαμε όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις ότι αυτό θα γίνει με συνταγματικές τροποποιήσεις και ότι ταυτόχρονα δεν θίγει την ιδιαιτερότητα του Βορείου τμήματος της Ελλάδας».

«Το άρθρο 7, παράγραφος 2 και 3 διαχωρίζει με σαφήνεια το ελληνικό κομμάτι της Μακεδονίας από το δικό μας και από αυτήν την άποψη εκφράζουμε απόλυτο σεβασμό προς την ελληνική κληρονομιά προς εκείνους που νιώθουν Έλληνες Μακεδόνες. Εμείς δεν έχουμε πρόβλημα με αυτό. Εμείς αυτό το σεβόμαστε και θέλουμε σε αυτή την βάση να οικοδομήσουμε την φιλία μας. Με τον αμοιβαίο διαχωρισμό αυτών των ζητημάτων ταυτότητας, διότι η ταυτότητα είναι αίσθημα, δεν μπορεί να ορισθεί με συμφωνίες. Δεχόμενοι την χρήση erga omnes πιστεύω ότι και τα ζητήματα ταυτότητας που συζητιούνται προστατεύονται στην ελληνική πλευρά. Θέλω να απευθυνθώ σε αυτούς και να τους καλέσω να δουν αυτό το ζήτημα με αυτόν τον τρόπο. Οι βλέψεις προς την Ελλάδα είναι μόνο τουριστικές, φιλικές» αναφέρει.

«Δεν είμαστε κομμάτι της ελληνιστικής Μακεδονίας»

«Εμείς έχουμε άλλα θέματα ταυτότητας, δεν είμαστε κομμάτι της ελληνιστικής ιστορίας της Μακεδονίας. Εμείς διαφέρουμε στο πλαίσιο αυτών των συνόρων, με τη δική μας ιδιαιτερότητα, με τον πολιτισμό μας, με την ιστορία μας, οι οποία μπορεί μόνο να είναι συμπληρωματική και δεν αναιρεί κανέναν από τους άλλους πολιτισμούς. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη η αμοιβαία αναγνώριση τον ταυτοτήτων λειτουργεί μόνο ως όφελος. Εμείς δείξαμε στον κόσμο ένα πρότυπο για το πως επιλύονται τα ζητήματα ταυτότητας. Η Ελλάδα πρέπει να είναι περήφανη. Και εγώ είμαι περήφανος όταν έχω μια τέτοια συμφωνία. Είναι μια συμφωνία φιλίας. Είμαι πεπεισμένος πως όλοι οι ηγέτες στην Ελλάδα, όχι μόνο ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας πρέπει να βλέπουν την θετική πλευρά. Το ποτήρι το βλέπουμε μισοάδειο ή μισογεμάτο. Ας δούμε ότι είναι μισογεμάτο, για να μπορούμε να δώσουμε στους πολίτες μας κάποιο νερό, οι οποίοι μέχρι τώρα με αυτό το πρόβλημα αντιμετώπιζαν εμπόδια στη συνεργασία τους. Υπό αυτές τις συνθήκες ακόμη και με ανεπίλυτο το ζήτημα αυτό είχαμε πάνω από ένα εκατομμύριο διακόσιες χιλιάδες επισκέψεις στην Ελλάδα ενώ είμαστε ένα εκατομμύριο εξακόσιες χιλιάδες πολίτες στη χώρα. Η φιλία υπάρχει μεταξύ των λαών μας. Είμαι πεπεισμένος ότι όλοι θα καταλάβουν πολύ σύντομα η ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας ότι φέρει μόνο θετικά αποτελέσματα για τις δύο χώρες και τους δύο λαούς» σημειώνει ο Ζόραν Ζάεφ.

Το χρονοδιάγραμμα για το δημοψήφισμα και τη συνταγματική αναθεώρηση

«Θέλουμε να έχουμε τρεις μήνες μετά το επιτυχές δημοψήφισμα, χρόνος που μας επαρκεί για να κάνουμε τις συνταγματικές αλλαγές, με τις οποίες ολοκληρώνουμε την πλήρη αλλαγή στη χρήση του ονόματος, με βάση τις φάσεις που προβλέπονται από την συμφωνία. Έτσι το δημοψήφισμα θα γίνει στις 23 Σεπτεμβρίου ή στις 30 Σεπτεμβρίου ή στις 7 Οκτωβρίου. Αυτές είναι οι ημερομηνίες γύρω από τις οποίες θα ληφθεί η απόφαση» αναφέρει ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ.

Για την συνταγματική αναθεώρηση τονίζει «Ο στόχος που έχουμε θέσει είναι η 15η Ιανουαρίου. Αν γίνει νωρίτερα ακόμη καλύτερα. Μάλιστα θέλουμε να το τελειώσουμε πριν τις γιορτές των Χριστουγέννων και τις Πρωτοχρονιάς γι αυτό το λόγο αφήνουμε τρεις μήνες σύμφωνα με το σύνταγμά μας και τη νομοθεσία. Χρειάζονται περίπου 100 ημέρες. Για αυτό λέμε για τις 15 Ιανουαρίου. Με το επιτυχές δημοψήφισμα είμαι πεπεισμένος ότι όλοι στο Κοινοβούλιο θα ακούσουν αυτό που ο λαός θα πει στο δημοψήφισμα και ανάλογα θα ψηφίσουν. Αυτό σήμερα, λαμβάνουμε ως μήνυμα ακόμα και από τον πρόεδρο της χώρας Γκιόργκι Ιβανόφ ότι αν το δημοψήφισμα είναι επιτυχές και αυτός θα υποστηρίξει τη συμφωνία με την Ελλάδα και όλα όσα ακολουθούν ως επόμενη φάση. Το ίδιο και η αντιπολίτευση. Σίγουρα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις αυτό είναι Δημοκρατία αλλά μετά το δημοψήφισμα ακολουθούν οι συνταγματικές αλλαγές. Αναμένουμε ότι το ελληνικό κοινοβούλιο θα κυρώσει την συμφωνία που υπογράψαμε και στη συνέχεια να ακολουθήσει η κύρωση του πρωτοκόλλου για ένταξη στο ΝΑΤΟ».

«Για εμάς επιτυχές δημοψήφισμα σημαίνει 50% συν ένας συμμετοχή και το αποτέλεσμα να είναι δεσμευτικό για όλους. Όλοι συμφωνούμε με αυτό. Είμαστε δημοκρατική χώρα, ο λαός μας εκλέγει και πρέπει να τον υπηρετούμε. Είμαι πεπεισμένος ότι ο λαός θα είναι υπέρ της συμφωνίας με την Ελλάδα» συνεχίζει.

Απαντώντας στο ερώτημα πότε θα ισχύσει η νέα ονομασία Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, ο Ζ.Ζάεφ απαντά: «Μετά την κύρωση της συμφωνίας με την Ελλάδα, θα έχει κυρωθει και από τις δύο πλευρές και θα τεθεί σε ισχύ. Και αυτό σημαίνει ότι τότε θα είμαστε Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, για την Ελλάδα, την Βουλγαρία για όλους τους γείτονές μας για όλες τις χώρες τους κόσμου, για όλους τους διεθνείς οργανισμούς».

Διατήρηση του ονόματος «Δημοκρατία της Μακεδονίας» και διπλή ονομασία τουλάχιστον μέχρι το 2025

«Με τις συνταγματικές αλλαγές, όπως θα ανοίξουμε τα διαπραγματευτικά κεφάλαια με τη ΕΕ έτσι θα προχωρά και η χρήση τους ονόματος στο εσωτερικό. Κάθε κεφάλαιο αφορά όλους τους θεσμούς και έτσι η χρήση θα μπαίνει σταδιακά και στο εσωτερικό. Με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα θα μας βοηθήσει να προχωρήσουμε με τα κεφάλαια, για να προχωρήσει πιο γρήγορα και η χρήση το εσωτερικό. Με την πλήρη ένταξη στην ΕΕ που όλοι περιμένουμε να μην είναι αργότερα από το 2025 η χώρα και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό θα είναι Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» αναφέρει ο Ζόραν Ζάεφ.

Για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που συγκαλείται στις 11 και 12 Ιουλίου στις Βρυξέλλες μιλώντας στην ΕΡΤ επισημαίνει: «Περιμένουμε ότι θα λάβουμε πρόσκληση από το ΝΑΤΟ με την οποία ουσιαστικά θα ξεκινήσουμε διαπραγματεύσεις για την εισδοχή. Αυτές θα διαρκέσουν μέχρι τον Ιανουάριο του 2019, οπότε περιμένουμε ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες στην «Μακεδονία» με το δημοψήφισμα και οι συνταγματικές αλλαγές και η κύρωση από την Ελλάδα. Αμέσως μετά αρχίζει η δεύτερη φάση της πρόσκλησης για ένταξη στο ΝΑΤΟ που είναι η κύρωση της συμφωνίας προσχώρησης από τα κράτη μέλη και ελπίζω ότι η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα μέλος που θα την κυρώσει εφόσον και εμείς εκπληρώσουμε τα συμφωνηθέντα».

Ο Ζ. Ζάεφ ηλώνει απόλυτα ικανοποιημένος από το γεγονός ότι «λάβαμε ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων τον Ιούνιο του 2019. Αυτό είναι δίκαιο λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ΕΕ υπάρχουν εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και σε αυτές τις συνθήκες έχουμε κι εμείς να κάνουμε το δημοψήφισμα. Έχουμε αρκετό χρόνο για να προετοιμαστούμε για την διαδικασία screening που προηγείται της έναρξης του ανοίγματος των κεφαλαίων και της προετοιμασίας των διαπραγματευτικών ομάδων. Κάπου τον Ιούνιο του 2019 θα αρχίσουμε να ανοίγουμε τα διαπραγματευτικά κεφάλαια. Αυτό κατέστη εφικτό χάρις τους φίλους μας. Πρώτος νέος φίλος η Ελλάδα μαζί με την Βουλγαρία, που έπεισαν την Γαλλία. Φυσικά ευχαριστώ όλα τα κράτη μέλη για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την «Μακεδονία» και την Αλβανία. Χάρις την Ελλάδα και την Βουλγαρία, δύο γειτονικές χώρες οι οποίες είναι μέλη της ΕΕ και προσπάθησαν να πείσουν τα υπόλοιπα 26 κράτη μέλη, μεταξύ αυτών την Γαλλία και την Ολλανδία, ότι αξίζει να λάβουμε ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Γιατί έχουμε ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις στην χώρα και λάβαμε απ᾽ την Κομισιόν σύσταση άνευ όρων για ἐναρξη διαπραγματεύσεων».

«Ο Αλέξης και εγώ δεν υπολογίζουμε τις πολιτικές μας καριέρες»

«Πιθανότατα βρεθήκαμε δύο άνθρωποι, εγώ και ο Αλέξης που αγαπάμε πολύ τις χώρες μας, τόσο πολύ που δεν υπολογίζουμε τις πολιτικές μας καριέρες. Σημασία έχει το μέλλον των χωρών μας. Αναγνώρισα αυτήν την αγάπη που έχει ο Αλέξης Τσίπρας για την χώρα του. Τα αισθήματα που κυριαρχούν στο Βόρειο τμήμα της Ελλάδας, την Μακεδονίας, τα γνωρίζει. Ο παππούς του είναι από την Καβάλα. Τα αισθήματα αυτά τα εξέφρασε ανοιχτά. Κάποια στιγμή γίναμε και νομικοί στις συνομιλίες αλλά μιλήσαμε για την ουσία. Κάποιες στιγμές μιλήσαμε και για τις οικογένειες μας» εξομολογείται ο Ζόραν Ζάεφ.

«Η αλλαγή του συντάγματος μας ραγίζει την καρδιά»

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι το πιο δύσκολο κεφάλαιο στις διαπραγματεύσεις ήταν η χρήση της νέας ονομασίας της ΠΓΔΜ έναντι όλων. «Το erga omnes ήταν το θέμα. Επειδή το πιο επώδυνο θέμα στην συμφωνία είναι η εσωτερική χρήση του ονόματος και η ανάγκη να αλλάξει στο Σύνταγμα Είναι επώδυνο ζήτημα. Ραγίζει την καρδιά. Την δική μου και του λαού μου. Αλλά δίνει μεγάλη προοπτική για τους πολίτες μας. Δημιουργούμε έναν καινούργιο φίλο, τον νότιο γείτονά μας με τον οποίο πρέπει να αναπτύξουμε τεράστια φιλία. Ανοίγει προοπτική για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ» υπογραμμίζει.

«Είναι γεγονός από την ιστορική περιοχή της Μακεδονίας εμείς είμαστε το βόρειο τμήμα. Υπάρχει και νότιο τμήμα που είναι η περιοχή της Μακεδονίας στην Ελλάδα. Υπάρχει και ένα τμήμα στην Βουλγαρία, που είναι το ανατολικό και υπάρχει κι ένα τμήμα στην Αλβανία που είναι το δυτικό. Αυτό είναι γεγονός» συμπληρώνει.

«Όσο και αν είναι δύσκολο καταλαβαίνω τους πολίτες μου. Και για μένα είναι δύσκολο. Δεν είναι εύκολο, ξέρω όμως ότι οι ηγέτες πρέπει να ηγούνται και να εξασφαλίζουν ένα καλό μέλλον για τα παιδιά και τις επερχόμενες γενιές. Αυτό είναι υποχρέωσή μας. Μπορεί και να στοιχίσει στην πολιτική καριέρα την δική μου και του Αλέξη Τσίπρα αλλά ξέρω ότι οι δύο χώρες μας θα έχουν οφέλη. Αυτό ήταν το επώδυνο θέμα. Όταν συναντηθήκαμε στη Σόφια με ρώτησε ο Αλέξης για την οικογένειά μου και εγώ για τη δίκη του. Του είπα ότι εκείνη την ήμερα η γυναίκα μου με τα παιδιά μου ήταν στην Θεσσαλονίκη. Ήταν σε εμπορικό κέντρο για ψώνια. Κι εκείνος με ρώτησε πως κι έτσι. Του είπα ότι η Θεσσαλονίκη από την Στρώμνιστα όπου μένω, απέχει 100 χιλιόμετρα. Τα Σκόπια απέχουν 160 χιλιόμετρα. Είμαστε εκεί κάθε μέρα. Οι πολίτες από το νότιο μέρος της χώρας μας πηγαίνουν συνέχεια στην Ελλάδα. Έχουν δεσμούς οι πολίτες των χωρών μας. Ήρθαμε πιο κοντά σε αυτή την διαδικασία και αυτό μας βοήθησε να κάνουμε αυτό το γενναίο βήμα με αγάπη προς τις χώρες και τους λαούς μας. Κάναμε ένα ιστορικό βήμα για το οποίο είμαι βέβαιος ότι οι πολίτες θα δουν σε τα οφέλη όχι σε 5 και 10 χρόνια αλλά σε 5 και 10 μήνες» επισημαίνει ο κ. Ζάεφ στη συνέντευξή του στην ΕΡΤ.

Η δίωρη συνάντηση στο Νταβός

Ο πρωθυπουργός των Σκοπίων υποστηρίζει ότι η καθοριστική συνάντηση για την επίτευξη τελικής συμφωνίας ήταν η συνάντηση στο Νταβός της Ελβετίας. «Εκει είχαμε δύο ώρες κατ᾽ ιδίαν συζήτηση. Μιλήσαμε για τα πάντα. Ο κὐριος Αλέξης Τσιπρας, ο φιλος μου ο Αλεξης μου άνοιξε την καρδιά του κι έπρεπε και εγώ να κανω το ίδιο. Πράγματι ανοίξαμε τις καρδιές στο τραπέζι κι αποδείξαμε ότι και οι δύο έχουμε την βούληση να βρούμε λύση. Υποσχεθήκαμε ότι ακόμα κι αν δεν βρουμε λύση είμαστε υποχρρωμένοι να οικοδομήσουμε δεσμούς φιλίας μεταξυ των χωρών μας. Αυτό το οφείλουμε στους πολιτες μας. Μετά αναφερθήκαμε στις ανάγκες. Ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε τι εναι το ελάχιστο που περιμενει ο ελληνικός λαός. Εγω μιλησα για τον δικό μας λαο και τι αναμένει. Κατά κάποιο τρόπο προσπαθηασμε να κατανοήσουμε ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές τις οποίες δεν μπορουμε να ξεπερασουμε. Τότε βάλαμε τα θεμέλια για να δώσουμε ώθηση στους δυό υπουργους, Νικο Κοτζιά και ΝΙκολα Ντιμιτρόφ τους οποίους ευχαριστώ ιδιαίτερα για την δημιουργικότητα τους, την εφευρετικότητα και την αγαπη τους προ την χωρα τους, ώστε να βρουν λυση την οποία σε πολιτικό επιπεδο εμείς οι πρωθυπουργοί καθορίσαμε» υπογραμμίζει ο κ. Ζάεφ.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ, στη συνάντηση με τον Αλέξη Τσίπρα στη Σόφια της Βουλγαρίας τον Μάιο «μπήκαμε στην συζήτηση των θεμάτων ταυτότητας για εμάς και στο θέμα της χρήσης erga omnes που αποτελούσε προτεραιότητα για την Ελλάδα. Μάλλον ήταν οι πιο δύσκολες στιγμές. Μίλησα για το erga omnes που σημαίνει χρήση παντού, διεθνώς και στο εσωτερικό. Εκεί τότε κυριολεκτικά διαχωρίσαμε ποια είναι τα συναισθήματα του τμήματος του πληθυσμού της Ελλάδας που ζει στο βόρειο τμήμα της χώρας οι οποίοι αισθάνονται Έλληνες Μακεδόνες».

«Δεν αρνηθήκαμε την κληρονομιά και την διαφορετικότητά μας»

Για την λεγόμενη «μακεδονική» ταυτότητα, ο κ. Ζάεφ αναφέρει: «Πάνω σε αυτό βρήκαμε τρόπο πως να μην αρνηθούμε όλα εκείνα που αποτελούν την κληρονομιά μας, την ιδιαιτερότητά μας, την διαφορετικότητα μας. Σε αυτό το σημείο επανέλαβα τις θέσεις μας. Ότι δεν έχουμε εδαφικές βλέψεις προς την Ελλάδα. Εγγυόμαστε το απαραβίαστο των συνόρων και σεβόμαστε όλη την ελληνική κληρονομιά. Η Ελλάδα έθεσε τα θεμέλια της Δημοκρατίας στο κόσμο, έχει ιστορικό ρόλο σε όλα τα Βαλκάνια και είναι ο ηγέτης των Βαλκανίων. Γιατί είναι η πρώτη χώρα μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Τότε είπα ότι από όλες αυτές τις απόψεις μπορούμε να καταλάβουμε ο ένας τον άλλον και πιστεύω ότι αυτό ήταν το σημείο καμπής. Στην δεύτερη συνάντηση γιατί είχαμε δύο συναντήσεις στην Σόφια, μιλήσαμε για την ονομασία Μακεδονία του Ίλιντεν. Και οι δυο είπαμε ότι αξίζει να πάμε πίσω στις χώρες μας, να μιλήσουμε με τους προέδρους και την αντιπολίτευση και ξέρουμε τι συνέβη. Σ αυτό το πλαίσιο κινήθηκαν οι συναντήσεις μας στην Σόφια».

Το δύσκολο διάστημα πριν τις Πρέσπες

«Υπήρξε ένα πολύ δύσκολο διάστημα πριν από τις Πρέσπες» εξιστορεί ο Ζόραν Ζάεφ και προσθέτει: «Εγώ μίλησα για αυτό στα δικά μας Μέσα Ενημέρωσης όταν είδα ότι πλέον ότι υπήρχε αδιέξοδο και δεν θα ήταν εφικτή η συμφωνία. Ήταν πολύ δύσκολο διάστημα. Πολύ δύσκολες μέρες. Ήμασταν στα τηλέφωνα εγώ και ο Αλέξης και οι υπουργοί εξωτερικών μας συνεχώς. Έγιναν προσπάθειες για δημιουργικότητα στην διατύπωση των λέξεων στην συμφωνία που θα αποτελούσαν επαρκή εγγύηση για εμάς και για την Ελλάδα. Σε κάποιο σημείο ευχαρίστησα τον Πρωθυπουργό Α. Τσίπρα και αυτός εμένα πιστεύοντας ότι δώσαμε ότι είχαμε. Αυτές οι στιγμές αποδεικνύουν ότι ήταν μια δύσκολη συμφωνία. Είπαμε ο ένας στον άλλον σε ευχαριστώ φίλε μου που έκανες τα πάντα. Ίσως δεν είναι δυνατόν να κάνουμε περισσότερα. Ας κρατήσουνε τη φιλία μας και την φιλία των πολιτών μας. Το σκεφτήκαμε όμως λίγο και διαπιστώσαμε, ο Αλέξης πρωτίστως αλλά κι εγώ ότι έρχεται Σαββατοκύριακο. Είπαμε ας ξεκουραστούμε και μήπως τη Δευτέρα που θα είμαστε πιο ξεκούραστοι να προσπαθήσουμε ξανά. Περάσαμε αυτή τη δύσκολη στιγμή στις συνομιλίες και κατάλαβα ότι πρέπει να κάνουμε τα πάντα, να κάνουμε και τα τελευταία βήματα. Να κατανοήσω εγώ την Ελληνική πλευρά και ο Αλέξης την δική μου για να κάνουμε τελικά την τομή και να πάρουμε την απόφαση. Οι τελευταίες συνομιλίες αφορούσαν την δημιουργικότητα την δική μου και του Αλεξη στις διατυπώσεις. Εκείνη την στιγμή είπαμε πως πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε νομικοί και να γίνουμε πολιτικοί.Να μιλήσουμε για την ταυτότητα για το όνομα και για την χρήση τους ονόματος και πως θα χρησιμοποιείται στο εσωτερικό. Σε όλους τους θεσμούς. Αντιμετωπίσαμε με εντιμότητα όλα τα θέματα. Ήμουν πολύ προσεκτικός για το θέμα της ταυτότητας των πολιτών της Ελλάδας πους ζουν στο βόρειο τμήμα της χώρας. Είμαι σίγουρος ότι κάναμε κάτι καλό και ξέρω ότι οι πολίτες μας θα το υποστηρίξουν».

«Στο τέλος της διαδικασίας η Μακεδονία θα είναι Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας»

Ο κ. Ζάεφ ερωτάται και για τα 25 χρόνια που διαρκεί η διαφορά. «Θα ήταν πιο εύκολο για την Ελλάδα και για την «Δημοκρατία της Μακεδονίας» αν το λύναμε το 92, το 93 ή το 1994. Τότε θα ήταν πιο εύκολο. Όλη αυτή την περίοδο συνέβησαν πολλά πράγματα που άλλαξαν την κατάσταση προς το χειρότερο. Κι όπως εναλλάσσονταν οι κυβερνήσεις γίνονταν όλο και πιο δύσκολο. Και ίσως αυτήν την στιγμή για εμάς να είναι ακόμα πιο δύσκολο. Αλλά αν δεν το λύναμε θα ήταν ακόμα δυσκολότερο για τους επόμενους. Και θα υπάρξουν επόμενοι πολιτικοί. Οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Δεν είναι όμως αυτό το σημαντικό. Το σημαντικό είναι οι χώρες να πηγαίνουν μπροστά. Γι᾽ αυτό είμαι πεπεισμένος ότι ποτέ δεν είναι αργά να κάνεις κάτι καλό γα τον λαό και για τους πολίτες σου. Είμαι πεπεισμένος ότι όχι αργότερα από την Άνοιξη του 2019 ή τα μέσα του 2019 ο Ελληνικός λαός θα δει μονάχα οφέλη. Μόνο θετικά πράγματα απ᾽ αυτήν την συμφωνία. Το ίδιο και ο λαός στο δικό μας μέρος της Μακεδονίας, όχι στο ελληνιστικό. Θα δει μονάχα οφέλη. Ξέρω ότι κάθε συμφωνία φέρνει πρόοδο, προοπτικός και από την άποψη αυτή προσωπικά στέλνω ένα μήνυμα σε όλους τους πολίτες τη Ελλάδας , να μας βλέπουν ως φίλους. Είμαστε ο βόρειος γείτονάς σας. Έχουμε σαφώς διαχωρισμένα τα θέματα ταυτότητας. Αλλάζουμε το σύνταγμα μας επειδή πιστεύουμε σε αυτήν τη φιλία. Είμαι πεπεισμένος ότι θα φέρει ευμάρεια και ευημερία στους πολίτες της Ελλάδας και της ”Δημοκρατίας της Μακεδονίας” που στο τέλος αυτής της διαδικασίας θα είναι Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας».